حقیقت درباره نوشیدنیهای انرژیزا بدون کافئین: مؤثرند یا فقط بازاریابی؟
حقیقت درباره نوشیدنیهای انرژیزا بدون کافئین: مؤثرند یا فقط بازاریابی؟
یکشنبه، ۳ خرداد ۱۴۰۵
چرا بعد از نوشیدن یک قوطی انرژیزا، هنوز خستهای؟
حتماً برایتان پیش آمده. یک جلسه سنگین تمرین یا یک روز پرکار در پیش دارید. سراغ یخچال میروید، یک قوطی نوشیدنی انرژیزا برمیدارید، با ذوق میخورید و انتظار دارید ناگهان تبدیل به سوپرمن شوید. اما نه... همان حس همیشگی. کمی هوشیاری بیشتر، اما نه آن انفجار انرژی که تبلیغات وعده میدادند.
راستش را بخواهید، شما تنها نیستید. میلیونها نفر هر روز پول خود را صرف نوشیدنیهای انرژیزا میکنند، غافل از اینکه تنها ماده مؤثر واقعی درون آنها همان کافئینی است که میتوانستید با یک فنجان قهوه ارزانتر دریافت کنید.
در این مقاله، قرار است بدون پیچیدگی و با زبانی ساده، ببینیم علم جدید در این باره چه میگوید. یک مطالعه تازه و جالب را با هم مرور میکنیم که نشان میدهد بسیاری از ترکیبات گرانقیمت در نوشیدنیهای انرژیزا، فقط «پُرحرفی تبلیغاتی» هستند. اگر دوست دارید هوشمندانه خرج کنید و فریب بازاریابی را نخورید، تا انتها با من همراه باشید.
کافئین تنها بازیکن واقعی
کافئین یک ماده ثابتشده است. تحقیقات نشان دادهاند که میتواند هوشیاری، تمرکز و حتی عملکرد ورزشی را به طور موقت افزایش دهد. مشکل از جایی شروع میشود که شرکتهای تولیدکننده نوشیدنیهای انرژیزا، یک عالمه ماده افزودنی دیگر هم به محصول خود اضافه میکنند: چیزهایی مثل تیروزین، آلفا جیپیسی، تائورین، کارنیتین، ویتامینهای گروه B، ال تیانین، اوریدین و خلاصه هر چه که اسم علمیتر داشته باشد. بعد با خطهای درشت روی قوطی مینویسند: افزایش فوقالعاده انرژی و تمرکز
اما سؤال این است: آیا این مواد اضافه واقعاً کاری میکنند؟
مقایسه کافئین خالص با نوشیدنی انرژیزا
محققان یک مطالعه جالب طراحی کردند. آنها یک گروه از افراد ورزشکار را انتخاب کردند. هر فرد دو بار یک مجموعه آزمون را انجام داد:
بار اول: بعد از مصرف ۲۰۰ میلیگرم کافئین خالص (مقداری معادل تقریباً ۲ فنجان قهوه).
بار دوم: بعد از مصرف یک نوشیدنی انرژیزای بدون قند که دقیقاً همان ۲۰۰ میلیگرم کافئین را داشت، به اضافه یک «کوکتل» از مواد محبوب موجود در بازار مثل تیروزین (۱۰۰۰ میلیگرم)، آلفا جیپیسی (۴۰۰ میلیگرم)، اوریدین، ال تیانین، زعفران و هوپرزین A.
سپس محققان چند چیز را اندازه گرفتند: خلق و خو، تمرکز ذهنی، و عملکرد فیزیکی (که شامل قدرت بیشینه دست و تعداد شنا در یک دقیقه بود).
نتیجه چه شد؟
هیچ تفاوت معناداری بین تأثیر کافئین خالص و نوشیدنی انرژیزا روی هیچ کدام از شاخصها – چه فیزیکی و چه ذهنی – مشاهده نشد. یعنی همان ۲۰۰ میلیگرم کافئین به تنهایی، دقیقاً همان اثری را داشت که یک نوشیدنی پرزرق و برق پر از مواد عجیبالغریب.
محققان نتیجه گرفتند: ترکیبات اضافه در نوشیدنی انرژیزا، احتمالاً مزیت قابل توجهی فراتر از کافئین ایجاد نمیکنند.
بقیه ترکیبات چطور؟ تائورین، ویتامین B، کارنیتین و...
شاید بگویید: «خب، این فقط یک مطالعه بود.» اما جالب است بدانید مطالعات متعدد دیگری هم به همین نتیجه رسیدهاند. محققان مرورهای علمی گستردهای روی موادی مثل تائورین (که معروف است در ردبول وجود دارد)، کارنیتین و ویتامینهای B انجام دادهاند. نتیجه تقریباً همیشه یکسان بوده: شواهد بسیار کمی وجود دارد که تأیید کند این ترکیبات – به جز کافئین – میتوانند به بهبود عملکرد فیزیکی یا شناختی کمک کنند.
پس چرا این همه ماده اضافه میکنند؟
پاسخ ساده است: بازاریابی و سود بیشتر. یک نوشیدنی که رویش نوشته شده «کافئین + قند» خیلی معمولی به نظر میرسد. اما اگر بنویسد «حاوی تیروزین، آلفا جیپیسی، ال تیانین و هوپرزین A»، ناگهان محصولی علمی و پیشرفته به نظر میرسد و میتوانند قیمت بالاتری برایش بطلبند. در حالی که در عمل، این مواد یا بیاثر هستند یا تأثیرشان آنقدر ناچیز است که در مطالعات علمی دیده نمیشود.
نوشیدنیهای انرژیزای بدون کافئین که بدترند
اگر فکر میکنید نوشیدنیهای انرژیزای بدون کافئین گزینه سالمتری هستند، باید بگویم معمولاً تأثیری بیشتر از دارونما (placebo) ندارند. یعنی همان قدر که یک لیوان آب قند یا یک قرص ساختگی میتواند به شما انرژی بدهد (صرفاً به خاطر باورتان)، نه بیشتر. پول خود را دور نریزید.
پس چطور انتخاب کنیم؟
بر اساس این شواهد، اگر بخواهیم منطقی انتخاب کنیم، بهترین راه برای خرید نوشیدنی انرژیزا یا مکمل قبل از تمرین این است که فقط و فقط به سه چیز توجه کنید:
۱. طعم (چون اگر خوشتان نیاید، نمیخوریدش)
۲. قیمت (چرا بیشتر بپردازید؟)
۳. میزان کافئین (همان چیزی که واقعاً کار میکند)
بقیه ترکیبات؟ اغلبشان فقط پرحرفی تبلیغاتی هستند برای سود بیشتر.
حالا چه کار کنم؟
اگر تا امروز هزینه زیادی صرف نوشیدنیهای انرژیزا میکردید، ناراحت نباشید. خیلی از افراد همین اشتباه را میکنند. از امروز میتوانید هوشمندانهتر عمل کنید.
توصیه عملی من:
اگر میخواهید هوشیاری و انرژی بگیرید، یک فنجان قهوه یا چای غلیظ بنوشید. همان اثر را دارد، با قیمت بسیار پایینتر و بدون مواد افزودنی بیفایده.
اگر واقعاً طعم نوشیدنیهای انرژیزا را دوست دارید، آنها را به عنوان یک نوشیدنی تفریحی در نظر بگیرید، نه یک معجون علمی. بدانید که اکثر مزایای آن فقط به خاطر کافئین و شکر (یا شیرینکننده) است.
اگر مکمل قبل از تمرین میخرید، برچسب آن را بخوانید و ببینید چقدر کافئین دارد. نیازی به پرداخت پول اضافی برای ترکیبات عجیب و غریب که هیچ اثبات علمی محکمی ندارند، نیست.
و مهمتر از همه: هیچ نوشیدنی جادویی نمیتواند جای یک خواب خوب، تغذیه مناسب و تمرین منظم را بگیرد. اگر همیشه خسته هستید، به جای خرید نوشیدنی انرژیزا، سراغ علت اصلی خستگی خود بروید – کمبود خواب، استرس مزمن یا رژیم غذایی نامناسب.
علم میگوید: تنها کافئین واقعاً کار میکند. بقیه داستان است.
اگر میخواهید همیشه بر اساس علم پیش بروید و فریب تبلیغات را نخورید با سایت گییو همراه باشید و از ما مشاوره بخواهید
فروشگاه فیتنس گییو | geav fitness | رژیم غذایی و برنامه تمرینی