چهارشنبه، ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵

بیایید صادق باشیم. خیلی از ما مدت هاست که پرس سرشانه میزنیم، اما هنوز آن شانههای گرد و حجیم و کروی شکل که روی جلد مجلههای بدنسازی میبینیم را نداریم. وزنهها را بالا میبریم، درد را تحمل میکنیم، ولی نتیجه رضایتبخش نیست.
مشکل از کجاست؟
اغلب از اینجا سرچشمه میگیرد که بدون آگاهی، یک نسخه از حرکت را تکرار میکنیم: یا همیشه نشسته با هالتر میزنیم، یا همیشه ایستاده با دمبل. اما علم میگوید هرکدام از این چهار حالت پرس سرشانه ایستاده با دمبل، نشسته با دمبل، ایستاده با هالتر و نشسته با هالتر تأثیر متفاوتی روی عضلات شانه و بازوی شما میگذارد.
در این مقاله، نه تنها نتایج یک تحقیق جدید را بررسی میکنیم، بلکه نکات طلایی درباره فرم صحیح، اشتباهات رایج، و این که چطور این حرکات را در برنامه هفتگی خود بگنجانید، یاد میگیرید. اگر آمادهای شانههایت را به سطح بعد ببری، با من همراه شو.
محققان در این مطالعه، مردان تمریندیده را انتخاب کردند. از دستگاه الکترومایوگرافی (EMG) استفاده شد تا فعالیت الکتریکی عضلات پشت بازو (تریسپس) و دلتوئید (سرشانه) در حین انجام پرس سرشانه اندازهگیری شود. شدت تمرین روی ۵ تکرار با ۸۰ درصد یک تکرار بیشینه (1RM) تنظیم شد.
وقتی پرس سرشانه را با هالتر انجام میدهید، میله هالتر دستهایتان را در یک موقعیت ثابت نگه میدارد. زاویه آرنجها تقریباً مشخص است. اما با دمبل مخصوصا در حالت ایستاده هر دست آزادانه حرکت میکند. این آزادی عمل به شما اجازه میدهد آرنجها را بیشتر به سمت بیرون باز کنید. این کار باعث میشود فشار بیشتری روی بخش کناری یا خارجی دلتوئید (deltoid lateral head) بیاید – همان قسمتی که شانه را پهن و «سهبعدی» نشان میدهد.
اکثر افراد وقتی پرس سرشانه میزنند، ناخودآگاه آرنجهای خود را جلو میآورند (نزدیک به صورت). این کار حرکت را شبیه به «پرس جلوبازو» یا Front Raise میکند. نتیجه؟ بخش جلوی شانه (دلتوئید قدامی) بیش از حد درگیر میشود که احتمالاً از قبل هم قوی است، و بخش کناری نادیده گرفته میشود. برای اینکه بخش کناری را هدف بگیرید، باید آرنجها را کمی عقبتر و در راستای بدن (نه جلوتر از بدن) نگه دارید. تصور کنید میخواهید با آرنجهایتان به دیوار پشت سرتان ضربه بزنید.

اگر میخواهید دمبلها را کنترل کنید، وزنه را سبکتر کنید و روی فرم تمرکز کنید. ضربه به نفس، زدن وزنه سنگین با فرم بد است.
خیلی از بدنسازان حرفهای پرس سرشانه نشسته را ترجیح میدهند چون میتوانند وزنه بیشتری بزنند و کمرشان را تکیه بدهند. اما تحقیق نشان میدهد که پرس ایستاده (مخصوصاً با دمبل) فعالیت بخش کناری شانه را به طور معناداری بیشتر از حالت نشسته افزایش میدهد. چرا؟
در حالت نشسته، به خصوص اگر پشتی صندلی کمی مایل باشد، حرکت به سمت «پرس بالاسینه» میرود. سینه کمک میکند و فشار از روی شانههای کناری برداشته میشود.
در حالت ایستاده، بدن مجبور است برای حفظ تعادل، عضلات مرکزی (core) را درگیر کند و شانهها ایزولهتر کار میکنند. هرچند که برخی فکر میکنند ایستاده تقلب است، اما در واقع عضلات تثبیتکننده بیشتری به کار میافتند.
یک استثنای مهم:اگر کمر درد دارید یا مشکلات ثباتی دارید، پرس نشسته میتواند گزینه ایمنتری باشد. اما اگر سالم هستید و میخواهید شانههای حجیمتری بسازید، چند هفته پرس ایستاده را امتحان کنید. تفاوت را حس خواهید کرد.
در پرس سرشانه ایستاده با هالتر، فعالیت پشت بازو (تریسپس) به مراتب بیشتر از زمانی است که با دمبل کار میکنید. چرا؟ هالتر یک نیروی افقی ایجاد میکند که شما را مجبور میکند برای قفل کردن آرنج در نقطه بالایی حرکت، فشار بیشتری از پشت بازو بیاورید. از طرفی، میله هالتر تعادل را سختتر میکند و پشت بازو مجبور است بیشتر کار کند تا مسیر حرکت را صاف نگه دارد.

قبل از اینکه به باشگاه بروید و دمبلها را بردارید، یک نکته مهم را یادآوری کنم: دستگاه EMG فعالیت الکتریکی عضله را اندازه میگیرد، نه لزوماً رشد نهایی را. یک عضله میتواند EMG بالایی داشته باشد ولی به دلیل آسیب مفصل یا محدودیت دامنه حرکتی، رشد نکند. همچنین، انطباق عصب و عضله (neural adaptation) نقش دارد. پس این تحقیق یک راهنماست، نه قانون مطلق. همیشه به احساس بدن خود گوش دهید.
برای پهن شدن شانهها، پرس ایستاده با دمبل بهترین گزینه است؛ اما برای قدرت همهجانبه و رشد پشت بازو، پرس ایستاده با هالتر را فراموش نکنید.
پیشنهاد من: به مدت ۴ هفته، حرکت اصلی شانه خود را به پرس ایستاده با دمبل تغییر دهید. فرم صحیح را حفظ کنید، وزنه را هوشمندانه انتخاب کنید و پیشرفت خود را یادداشت کنید. بعد از یک ماه، عکس بگیرید و مقایسه کنید. شرط میبندم تفاوت را خواهید دید.
و اگر از آن دسته افرادی هستید که میخواهید همه چیز را بر اساس علم پیش ببرید و از سردرگمی خارج شوید، پیشنهاد میکنم در دوره تخصصی ما شرکت کنید
فروشگاه فیتنس گییو | geav fitness | رژیم غذایی و برنامه تمرینی